"Hoe ziet de ideale samensturende organisatie eruit?" 

"Waarom wil je eigenlijk een community?" 

Twee veelgestelde vragen die ik in 1 blog kan beantwoorden. In dit blog laat ik je zien hoe en waarom een samensturende organisatie functioneert als een community, en waarom een effectieve community altijd kenmerken van samensturing heeft. Tijdens ons symposium "Kwetsbare leiders, krachtige communities" op 20 september aanstaande vertel ik er meer over. 

Kenmerken van een samensturende organisatie

Welke exacte vorm een samensturende organisatie heeft en hoeveel leiders die organisatie precies nog mag hebben, is namelijk veel minder relevant dan het onderliggende kenmerk van die organisatie: ze functioneert als een community. Het kan een werknemerscoöperatie zijn, een vrijwel platte organisatie met alleen nog een CEO, of een organisatie met een team van coaches en bewakers van de collectieve missie. Maar feitelijk hangt dat af van het collectieve doel van de betreffende organisatie, van wat de mensen in die organisatie nodig hebben en bijvoorbeeld ook de mate van kadering die wettelijk of om veiligheidsredenen nodig is. Een aantal kenmerken van de samensturende organisatie zijn wel evident:

Weten hoe samensturend jouw organisatie is? Onderzoek het nu gratis met ons auditinstrument en ontvang het certificaat 'Samensturende Organisatie'of 'Samensturende organisatie in ontwikkeling' Klik hier voor meer informatie en inschrijven. 

  • er is duidelijkheid over en (veel) betrokkenheid bij het collectieve doel van de organisatie en de waarde daarvan voor klanten, medewerkers en samenleving
  • van elke rol, elke meeting en elk proces in de organisatie is helder hoe die bijdraagt aan het gezamenlijk doel
  • er is sprake van een afdelingsoverstijgende samenwerking in een flexibele organisatie waar gelijkwaardigheid, wederkerigheid en gedeelde verantwoordelijkheid voorop staan

Kenmerken die je ook terug zult zien bij mijn beschrijving van een community, zoals je die ook terug vindt in mijn boek in het hoofdstuk Samen sturen over organisatiegrenzen

Wat is een community

Een (online) community is een (virtuele) plek waar mensen met gemeenschappelijke kenmerken op vaste basis bij elkaar komen, om elkaar direct of indirect te helpen in het verwezenlijken van doelen, verwachtingen en activiteiten door middel van het delen van informatie en ideeën, waarmee zij bijdragen aan het duurzaam ontwikkelen van een gemeenschap”. Robert Jan Droogleever Fortuyn – Frankwatching.nl

Wat is een community? We kennen het woord vooral voor allerlei vormen van online kennisdeling en samenwerking. Bovenstaand citaat was een uitkomst van een onderzoek naar succesfactoren van online communities. Een aantal woorden vallen me daarin op:

  • Gemeenschappelijke kenmerken: de mensen in de community hebben iets gemeen. Ze hebben een gezamenlijk doel, geloof, normen, waarden of identiteit. Dat correspondeert ook met de herkomst van het woord uit het Latijn: “communis” betekent gemeenschappelijk, gemeen hebben.
  • Vaste basis: de mensen komen op vaste basis bij elkaar om elkaar te helpen. Ze committeren zich aan de community en erkennen dat ze elkaar nodig hebben voor het bereiken van hun doelen. Vanuit een besef van wederzijdse afhankelijkheid dus zoals we die ook binnen Samensturing kennen.
  • Elkaar direct of indirect helpen: de bereidheid om elkaar te helpen is voorwaardelijk voor communityontwikkeling. De bereidheid om verder te kijken dan je eigen stukje, jouw eigen bijdrage aan en belang in de community. Vanuit de wetenschap dat de bijdrage van de ander net zo onmisbaar is als die van jou voor het bereiken van jullie gezamenlijk doel
  • Duurzaam ontwikkelen van een gemeenschap: wetend dat de gezamenlijke basis voorwaarde is voor het slagen van je doelen is het essentieel dat je blijft werken aan het ontwikkelen van de gemeenschap. Steeds na blijft denken over manieren waarop mensen kunnen bijdragen en wat ze daarvoor nodig hebben. Over hoe je met elkaar de gezamenlijke basis bewaakt.


Zie je de parallellen met Samensturing? Zonder gemeenschappelijke kenmerken geen eigenaarschap, zonder het expliciteren van de vaste basis geen gedeelde verantwoordelijkheid, en zonder de bereidheid elkaar direct of indirect te helpen geen balans.

En dan het doel: het ontwikkelen van de gemeenschap. Omdat je gelooft dat deze gemeenschap gezamenlijk een maatschappelijke impact kan hebben. Dat lezen we bijvoorbeeld ook terug in de volgende definitie op Encyclo:

Community: Lokale of virtuele samenwerking waarbij maatschappelijk verantwoord ondernemen centraal staat. Bedrijven, organisaties en-of groepen werken samen aan de ontwikkeling van zorg, veiligheid, onderwijs en-of milieu in de eigen leef- en werkomgeving.
Met een community van gelijkgestemden die bereid zijn zich op vaste basis te committeren en elkaar te helpen is het dus mogelijk een maatschappelijke verandering teweeg te brengen.

De community Samensturing Inc

Kijk nog even goed naar de laatste zin van de vorige alinea: "met een community van gelijkgestemden die bereid zijn zich op vaste basis te committeren en elkaar te helpen is het dus mogelijk een maatschappelijke verandering teweeg te brengen."

Als je bedenkt dat Samensturing bedoeld is om in onze organisaties en samenleving gelijkwaardigheid en wederkerigheid te brengen, vanuit eenheid, verbondenheid en verscheidenheid, de drie kernprincipes van de natuur.zoals Jan Bommerez ze al benoemde in zijn boek "Door de bomen het bos zien".. Als je ziet wat de impact is van de echtheid en kwetsbaarheid die we terugbrengen in organisaties en de duurzame verbondenheid die we hebben met onze opdrachtgevers. Dan kun je je voorstellen dat een community echt, veel meer dan bijvoorbeeld een adviesbureau, het instrument is om te komen tot de verandering.

Zo kunnen we ons opnieuw verbinden aan elkaar en aan een hoger doel, waar oude systemen hun houdbaarheid verliezen. Zo bieden we een veilige plek en laten we zien hoe het kan, vanuit het ideaal dat we een mooiere samenleving krijgen als we dit met zijn allen zouden nastreven. 

En daarnaast: Saminc is een samensturende organisatie. De ideale proeftuin, waar we op een hoger abstractieniveau steeds weer samen leren en ontdekken wat werkt bij het realiseren van meer Samensturing. Een organisatie van specialisten, partners en leden die geloven in ons gezamenlijk doel. Die daarin willen investeren en bijdragen vanuit hun eigen kernexpertise. Die elkaar helpen om op hun eigen plek meer Samensturing te realiseren. En nee, niemand is bij ons in dienst, het is slechts het duurzame commitment aan het gezamenlijk doel dat ons bindt. Maar laat dat nu net de manier zijn om samen maatschappelijke impact te creëren ..

Benieuwd hoe jij kunt bijdragen? Kom naar ons symposium op 20 september of word lid! Klik hier voor meer info. 

Het boek "Samensturing als Organisatieprincipe, een duurzaam alternatief voor zelfsturing" komt in november uit bij Vakmedianet.

Photo by Vlad Tchompalov on Unsplash


Interessant blog? Like it op Facebook, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Rianca Evers

Functie: Founder, spreker, auteur
Kernexpertise: Transformationeel leiderschap
Volg mij:

Geschreven door:
Expert BloggerInfluencer

Rianca is eigenaar van de Samensturingsacademie en auteur van het boek Samensturing, organiseren vanuit gedeelde verantwoordelijkheid, en Samensturing in de kerk. Zij is de ontwikkelaar van Samensturing als organisatieprincipe, een universele set principes voor het duurzaam anders organiseren en veranderen in organisaties. De principes zijn werkzaam op elk niveau, van de coach of zorgverlener met zijn/haar cliënt tot het samen oplossen van grote samenlevingsvraagstukken en het inrichten van je organisatie (Samensturing als besturingsfilosofie). Rianca is een bevlogen spreker en trainer. Zij spreekt, schrijft en traint, inspireert en bemoedigt, met vooral een hart voor leiders die deze moedige stap wagen. 

Weten hoe samensturend jouw organisatie is? Onderzoek het nu gratis met ons auditinstrument en ontvang het certificaat 'Samensturende Organisatie'of 'Samensturende organisatie in ontwikkeling' Klik hier voor meer informatie en inschrijven.